Back to top

Thema's Tweede Wereldoorlog

Vormaanduiding
Vormaanduiding
Vormaanduiding is de verzamelnaam voor de uiterlijke gedaanten van objecten; hoe inhoud of idee uitgedrukt is. NB: Gebruik de term Vormaanduiding als zodanig NIET, maar kies een specifieke term uit de vormaanduidingenlijst. Veel vormaanduidingstermen zijn zowel vormaanduiding als onderwerpsaanduiding, bijvoorbeeld: Cartoons (een boek gaat over cartoons, of een boek ìs een cartoon), Kinderboeken (een boek gaat over kinderboeken, of ìs een kinderboek). In dit onderscheid wordt hier niet voorzien.
Cartoons
Clandestiene uitgaven
Grammofoonplaten
Liederen
Zangbundels
Spellen
Kinderboeken
Foto's
Kookboeken
Romans
Stripverhalen
Poëzie
Vaandels
Namenlijsten
Overlijdensadvertenties
Bibliografieën
Biografieën
Adreslijsten
Borden
Brochures
Bronnenuitgaven
Catalogi
Chronologieën
Circulaires
Distinctieven
Documentaires
Documentatie
Documenten
Dodenlijsten
Atlassen
Beeldmateriaal
Congresverslagen
Bestuur
Bestuur
Bestuur is het besturen, het leiden en regelen van zaken en personen. Hier vooral in de context van (gemeentelijk) overheid.
Kabinetten
Binnenlandse politiek
Koninklijke besluiten
Volksvertegenwoordiging
Verkiezingen
Ministeries
Bevolkingsregisters
Benoemingen
Bezettingsbestuur
Economische politiek
Belastingen
Sociale politiek
Organisaties
Regering in ballingschap
Ambtenaren
Regering
Ministers
Overheden
Burgemeesters
Overheidsinstellingen
Parlement
Proclamaties
Secretarissen-generaal
Referenda
Sultanaten
Bestuursorganen
Staatsinrichting
Staatshoofden
Besprekingen
Defensiepolitiek
Accomodatie
Corruptie
Strijdkrachten
Strijdkrachten
Strijdkrachten zijn de gezamenlijke manschappen waarover voor een strijd kan worden beschikt.
Nederlandse strijdkrachten
Joegoslavische strijdkrachten
KNIL
Kozakken
Spaanse strijdkrachten
Surinaamse strijdkrachten
Libische strijdkrachten
Kroatische strijdkrachten
Bergjagers
Nieuw Zeelandse strijdkrachten
Poolse strijdkrachten
Peta
Noorse strijdkrachten
Oostenrijkse strijdkrachten
Thuisfront
Uitrusting
Vaandels
Veldpost
Verlofgangers
Vrijwilligers
Desertie
Dienstplicht
Dienstweigering
Geallieerden
Gewetensbezwaren
Hoofdkwartier
Inspectie
Internationale brigades
Koopvaardij
Landmacht
Leger
Legerbases
Ideologieën
Ideologieën
Een Ideologie is een geheel van ideeën over de mens, menselijke relaties en de inrichting van de maatschappij, dat leeft binnen een maatschappelijke groep, met name een politieke partij, een denkstroming of een sociale klasse.
Marxisme
Zionisme
Militarisme
Groot-Nederlandse gedachte
Dictaturen
Nationaalsocialisme
Nationalisme
Totalitarisme
Democratie
Sociaal Democraten
Republikeinen
Racisme
Communisme
Radicalisme
Rechts-extremisme
Kolonialisme
Vrijmetselarij
Socialisme
Stalinisme
Antifascisme
Pacifisme
Pangermanisme
Anarchisme
Imperialisme
Liberalisme
Action Française
Humanisme
Neofascisme
Conservatisme
Anti-Communisme
Fascisme
Neonazisme
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis is de geschiedenis van een bepaalde stad of een bepaald dorp.
Forten
Woningen
Regionale geschiedenis
Parken
Paleizen
Molens
Kustgebied
Kerken
Huizen
Gedenkplaatsen
Gebouwen
Dorpen
Steden
Standbeelden
Stadhuizen
Pers
Pers
Pers is hier het middel tot overdracht en verspreiding van kennis en informatie. Gebruik voor naoorlogse perskanalen (televisie, internet) de term Media.
Nieuwsberichten
Nieuwsvoorziening
Omroep
Journalistiek
Illegale pers
Periodieken
Fotografie
Film
Persberichten
Persvrijheid
Drukkerijen
Bioscopen
Perszuivering
Publicatieverboden
Radio
Persgilde
Algemeen Nederlandsch Persbureau
Kranten
Bioscoopjournaals
Radiozenders
Voorlichting
Verordeningenbladen
Luchtfotografie
Censuur
Bevrijding
Bevrijding
De Bevrijding is de bevrijding van de Duitse resp. Japanse bezetting/overheersing. In stricte zin vond dat op Nederlands grondgebied plaats op 5 mei resp. 15 augustus 1945. Zuidelijk Nederland werd echter al in het najaar van 1944 (12 september- 3 december) bevrijd. Hier niet alleen gebruikt voor de bevrijdingsdag maar ook voor de dagen/weken direct daarna.
Hotel De Wereld
Dam-incident
Bevrijdingskinderen
Overgangsbewind
Arrestaties
Intochten
Bijltjesdag
Dolle Dinsdag
Aftocht
Feesten
Nationale feestrokken
Binnenlandse Strijdkrachten
Verzet
Verzet
Verzet is de verzamelnaam voor alle personen en groepen die weerstand boden aan de Duitse bezetting.
Bekennende Kirche
Illegale pers
Sabotage
Schoolverzet
Stakingen
College van Vertrouwensmannen
Conseil National de la Résistance
Studentenverzet
Vermommingen
Verraad
Vervalsingen
Fédération Internationale des Résistants
Raad van Verzet
Widerstand
Contact-Commissie der Illegaliteit
Crossings
Dissidenten
Onafhankelijkheidsfront
Droppings
Opstand van Warschau
Engelandvaarders
Anti-Duitse houding
Gewapend verzet
Illegaliteit
Koeriers
Kunstenaarsverzet
Artsenverzet
Onderduik
Pilotenhulp
Demonstraties
Nationaal Comité
Knokploegen
Dagelijks leven
Dagelijks leven
Dagelijks leven is het leven van alledag, het 'gewone' leven. Hier vooral gebruikt voor de zaken die bij burgers plaats of effect hadden, zowel in het openbare leven als in huiselijke kring.
Verwarming
Liefde
Lichaamsverzorging
Klokken
Kleding
Kinderen
Voedselvoorziening
Bevolkingsgroepen
Dagboeken
Dieren
Discriminatie
Welzijnszorg
Verlichting
Verenigingen
Vrijheidsinperkingen
Sieraden
Winter
Volksgezondheid
Begrafenissen
Verduistering
Brieven
Verzuiling
Textiel
Symboliek
Straatbeelden
Sport
Sociale voorzieningen
Seksualiteit
Huwelijk
Armoede
Recreatie
Plechtigheden
Vluchtelingen
Vluchtelingen
Vluchtelingen zijn mensen die uit hun land of woonplaats vluchten of gevlucht zijn voor lijfsgevaar of geweld, of voor dreiging daarvan of bedreiging daarmee.
Vreemdelingen
Displaced Persons
Uitzetting
Vluchtelingenkampen
Migratie
Statenlozen
Kindertehuis Bingo
Ballingschap
Asiel
Exil
Heimatvertriebenen
Volksverhuizingen
Cultuur
Cultuur
De term Cultuur wordt hier gebruikt in twee betekenissen: 1) het geheel van manifestaties van kunst, ontspanning en vermaak; 2) het geheel van normen, waarden, omgangsvormen e.d.
Folklore
Identiteit
Cultuurpolitiek
Spotprenten
Tentoonstellingen
Theater
Toneel
Uitgeverijen
Volksliederen
Bibliotheken
Boeken
Boekhandels
Affiches
Cartoons
Vormgeving
Collecties
Cultuurgeschiedenis
Cultuurkritiek
Dans
Archieven
Architectuur
Klederdrachten
Kunst
Kunstgeschiedenis
Kunstroof
Letterkunde
Lichaamscultuur
Astrologie
Miniatuurboekjes
Modernisme
Musea
Beeldende kunst
Evacuaties
Evacuaties
Evacuaties zijn het wegtrekken of verplaatsen van groepen personen van een gevaarlijke of omstreden plaats naar een veiligere plaats. Grote evacuaties tijdens de Tweede Wereldoorlog waren die uit het westelijk kustgebied vanwege de bouw van de Atlantikwall en die uit Arnhem en omgeving vanwege Operatie Market Garden.
Hulp
Bureau Afvoer Burgerbevolking
Kinderlandverschickung
Spergebieden
Noodwoningen
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers zijn personen die tengevolge van een oorlog gedood zijn of fysieke (door bijvoorbeeld gewond te zijn geraakt), psychische en/of materiële schade hebben geleden.
Drenkelingen
Gevangenen
Gewonden
Kindsoldaten
Namenlijsten
Oorlogsgetroffenen
Oorlogsinvaliden
Troostmeisjes
Vermisten
Weduwen
Zelfmoorden
Graven
Lijken
Burgerslachtoffers
Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis
Koninklijk Huis
Koninklijk Huis
Het Koninklijk Huis is dat deel van de Nederlandse koninklijke familie dat gerechtigd is tot de troon én onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt. Daarnaast zijn ook de afgetreden monarch en de echtgenoten van bovengenoemde personen leden van het Koninklijk Huis. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog bestond het Koninklijk Huis uit: koningin Wilhelmina, prinses Juliana en prins Bernhard en de prinsesjes Beatrix, Irene en Margriet. Gebruik voor koninklijke huizen in andere landen de term Koningshuizen.
Koningsgezindheid
Koningshuizen
Koningskwestie
Vervolging
Vervolging
Vervolging is het vervolgen of vervolgd worden, aantasting in vrijheid en persoon (vrijheidsberoving, mishandeling, vernedering, levensbedreiging).
Psychiatrische patiënten
Vluchtroutes
Namenlijsten
Zelfmoorden
Sterilisatie
Terreur
Transporten
Verhoren
Vrijmetselarij
Wreedheden
Afscheidsbrieven
Castratie
Deportaties
Entartete Kunst
Etnische zuiveringen
Euthanasie
Genocide
Geweldpleging
Homoseksuelen
Huiszoekingen
Jodenvervolging
Arrestaties
Lichamelijk gehandicapten
Asocialen
Moordpartijen
Ontvluchtingen
Politieke gevangenen
Rassenpolitiek
Razzia's
Verkrachtingen
Jehova's Getuigen
Executies
Economie
Economie
Economie is het geheel van de financiële middelen, de handel en de industrie van een land, stad, regio e.d.
Bankwezen
Energie
Financiën
Fondsen
Fraude
Arbeid
Grondstoffen
Handel
Inbeslagneming
Industrieën
Inflatie
Jacht
Kartelvorming
Landbouw
Levensonderhoud
Mijnbouw
Oorlogseconomie
Oorlogsschade
Oorlogswinst
Opslag
Bedrijven
Papier
Postverkeer
Statistieken
Onteigening
Oorlogsschulden
Verzekeringen
Omnia-Treuhandgesellschaft m.b.H.
Wirtschaftsprüfstelle
Deutsche Revisions- und Treuhandgesellschaft A.G.
Corruptie
Verwalters
Oorlogvoering
Oorlogvoering
Oorlogvoering is het voeren van oorlog. Hier gebruikt als verzamelnaam voor alles wat met voeren van oorlog te maken heeft, met name de militaire zaken.
Wapens
Verwoestingen
Vernielingen
Bewapening
Verliezen
Verkrachtingen
Verdedigingswerken
Terrorisme
Strategie
Spionage
Slagvelden
Roof
Luchtafweer
Inundaties
Intochten
Interventies
Gevechtshandelingen
Gedwongen prostitutie
Eindstrijd
Demobilisatie
Defensie
Decodering
Crashes
Codering
Chemische oorlogvoering
Capitulatie
Camouflage
Burgeroorlogen
Burgerdoelen
Meidagen 1940
Blokkades
Wrakken
Tewerkstelling
Tewerkstelling
Tewerkstelling is de verplichting opgedragen arbeidsprestaties te leveren.
Arbeidsdienst
Dwangarbeid
Dwangarbeiders
Arbeidsinzet
Invoering van Arbeidsinzet
Arbeitserziehungslager
Kamp De Beetse
De Zomp
Kamp Kremboong
Kamp Molengoot
Twilhaar
Kamp De Slikken
Kamp De Fledders
Kamp Beenderribben
Kamp De Wittebrink
Kamp Het Overbroek
Werkkamp Linde
Kamp Bruinhorst
Kamp De Vecht
Kamp De Witte Peal
Werkkamp Mantinge
Werkkamp Diever A
Werkkamp Diever B
Kamp Vledder
Kamp Schut
Kamp Arriën
Kamp Het Wijde Gat
Kamp Kloosterhaar
Kamp Schaarshoek
Kamp Balderhaar
Onderwijs
Onderwijs
Onderwijs is het systematisch, volgens aangenomen beginselen, georganiseerd overbrengen van elementaire en uitgebreide kennis en kunde door daartoe aangestelde, bevoegde leerkrachten, aan afzonderlijke of daarvoor bijeenzijnde personen, m.n. onderricht dat op scholen wordt gegeven. Ook gebruikt in de betekenis van de instellingen waaraan onderricht gegeven wordt.
Hogescholen
Wetenschappen
Universiteiten
Studenten
Scholen
Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen
Opleidingen
Lesmateriaal
Hoogleraren
Gevallenen
Gevallenen
Met Gevallenen worden hier bedoeld personen die als militair of ten gevolge van verzet zijn omgekomen door inwerking van directe oorlogshandelingen of maatregelen van de bezetters in Nederland, Nederlands-Indië of elders.
Erelijst der Gevallenen
Graven
Lijken
Politiek
Politiek
Politiek is 1) het geheel van staatkundige beginselen en regels volgens welke een staat, gewest etc., wordt of moet worden geregeerd, en 2) de handelswijze, gedragslijn van een regering ten aanzien van bepaalde objecten.
Binnenlandse politiek
Ontbinding van politieke partijen
Accomodatie
Cultuurpolitiek
Ambtenaren
Economische politiek
Sociale politiek
Bijeenkomsten
Buitenlandse politiek
Politieke geschiedenis
Revoluties
Politieke partijen
Defensiepolitiek
Derde Rijk
Derde Rijk
Het Derde Rijk is Duitsland in de periode van 1933 tot 1945.
Arisering
Lebensborn
Nazificatie
Führerstaat
Deutsche Arbeitsfront
Führerprincipe
Kraft durch Freude
Nationalsozialistische Volkswohlfahrt
Rijkskanselarij
Nationaalsocialisme
Ordnungspolizei
Reichssicherheitshauptamt
Reichsarbeitsdienst
Winterhilfswerk
Hakenkruis
Nacht van de Lange Messen
Hitlergroet
Religie
Religie
Religie is (een bepaald systeem van) godsdienst.
Geestelijken
Aalmoezeniers
Islam
Jodendom
Kloosterorden
Kloosters
Mystiek
Hindoes
Occultisme
Protestantisme
Preken
Jehova's Getuigen
Boeddhisme
Theologie
Rooms-Katholicisme
Kerken
Christendom
Erediensten
Antroposofie
Propaganda
Propaganda
Propaganda is een vorm van communicatie waarbij door de belanghebbende partij wordt getracht aanhangers voor haar gedachtengoed te winnen door het bespelen van de publieke opinie. Dit wordt bewerkstelligd door het bewust verspreiden van eenzijdige en/of verzonnen informatie.
Publieke opinie
Straatpropaganda
Taalgebruik
Werving
Massapsychologie
Psychologie
Psychologische oorlogvoering
Mr. Prikkeldraad
Psychological Warfare Division
Office of War Information
Political Warfare Executive
Anti-geallieerd
V-acties
Recht
Recht
Recht wordt hier gebruikt als verzamelbegrip voor alles wat met recht te maken heeft: rechten, rechtspraak, wetten en andere juridische zaken. Gebruik waar mogelijk alleen de specifieke rechtstermen zoals hier aangegeven.
Wetboeken
Gratie
Grondwet
Vrijlating
Justitie
Vrederechtspraak
Asielrecht
Mensenrechten
Nalatenschappen
Notariaat
Onteigening
Oorlogsmisdaden
Volkenrecht
Oorlogsrecht
Opsporing
Processen
Verjaring
Zuivering
Uitleveringen
Transitional justice
Rechterlijke macht
Rechtspositie
Adatrecht
Strafrecht
Rechtspraak
Straffen
Staatsrecht
Berechting
Rechtswetenschap
Rechtsherstel
Reclassering
Oorlogsmisdadigers
Openbare orde
Openbare orde
Openbare orde is (het ordentelijk verloop van) het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte.
Ordediensten
Marechaussee
Luchtbescherming
Grensbewaking
Diefstal
Demonstraties
Criminaliteit
Burgerwacht
Burgerbescherming
Brandweer
Branden
Vechtpartijen
Misdrijven
Knokploegen
Rampen
Politie
Opstanden
Collaboratie
Collaboratie
Collaboratie is samenwerking met een (buitenlandse) vijand waarbij men zich keert tegen eigen bevolking en overheid.
Opleidingskampen
NSB
Oostinzet
Collaborateurs
Vichy
Nederlandsche Volksdienst
Landstorm
Oorlogsvrijwilligers
Knokploegen
Winterhulp
Verraad
Oostkolonisatie
Naoorlogse periode
Naoorlogse periode
Naoorlogse periode is de periode na afloop van de Tweede Wereldoorlog tot heden.
Overlevenden
Schuldvraag
Terugkeer
Tweede generatie
Uitkeringen
Bevrijdingskinderen
Verwerking
Verzoening
Vluchtroutes
Volksverhuizingen
Oorlogsmisdadigers
Oorlogspleegkinderen
Oorlogsvrijwilligers
Oorlogsweeskinderen
Opgravingen
Opvangkampen
Overgangsbewind
Pensioenen
Doorbraak-gedachte
Operatie Black Tulip
Velser Affaire
Bevrijdingsdag
Stunde Null
Republik Indonesia
Koude Oorlog
Geallieerde herbezetting
Annexatie-kwestie
Nederlandse Volks-Unie
RMS
Centrumpartij
Bond van Oud-Illegale Werkers Haarlem
International Tracing Service
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen zijn de relaties tussen landen. Hier vooral gebruikt voor de relaties op politiek en economisch gebied.
Consulaten
Vrede
Dekolonisatie
Besprekingen
Geallieerden
Asmogendheden
Wapenstilstanden
Interventies
Buitenlandse politiek
Uitleveringen
Staatsbezoeken
Veiligheidsbeleid
Conferenties
Verdragen
Gebiedsuitbreiding
Gebiedsverdeling
Geopolitiek
Grenzen
Isolationisme
Koloniale geschiedenis
Kolonialisme
Onderhandelingen
Oorlogsschulden
Nationaliteiten
Appeasement
Delegaties
Demilitarisering
Ambassades
Diplomatie
Neutraliteit
Expansie
Gemenebest
Vooroorlogse periode
Vooroorlogse periode
Met Vooroorlogse periode wordt bedoeld de periode vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
Ambtenarenverbod
Poolse Corridor
Zaak-Oss
Neutraliteit
Interbellum
Weimar Republiek
Nacht van de Lange Messen
Jordaanoproer
Eerste Wereldoorlog
Juliputsch
Kolonialisme
Anti-Kominternpact
Rijnlandbezetting
Spaanse Burgeroorlog
Volkenbond
Keizerrijk
Venlo-incident
Kampen
Kampen
Kampen is het verzamelbegrip voor de verblijfplaatsen, meestal in de vorm van barakken, die worden gebruikt om mensen (gedwongen) te verzamelen.
Buitenkampers
Republikeinse kampen
Werkkampen (Buitenkampen)
Bewaking
Vluchtelingenkampen
Barakken
Opvangkampen
Interneringskampen (Europese)
Dwangarbeiders
Goelags
Kampkranten
Interneringskampen
Kampgeld
Arbeitserziehungslager
Kampadministratie
Concentratiekampen
Appèlplaatsen
Werkkampen (Tewerkstelling)
Transporten
Kampcommandanten
Krijgsgevangenkampen
Tuchthuizen
Strafkampen
Vernietigingskampen
Bewarings- en verblijfskampen
Gevangenissen
Geïnterneerden
Gijzelaarskampen
Doorgangskampen
Ontvluchtingen