Navigatie en titel overslaan

Gevonden >
Inventaris van het archief van het Ministerie van Justitie te Londen, (1936) 1940-1945 (1953)

Archiefinstelling Nationaal Archief
Identificatiecode 2.09.06
Omvang 60.5 meter; 24179 inventarisnummers
Periode 1940 - 1945
Taal Nederlands
Soort toegang inventaris
Openbaarheid beperkt openbaar
Online beschikbaar Ja, Inventaris van het archief van het Ministerie van Justitie te Londen, (1936) 1940-1945 (1953)
Archiefvormer Ministerie van Justitie te Londen 1940-1945, Politie-Buitendienst 1937-1949, Commissie Rechtsverkeer in Oorlogstijd (CORVO) 1940-1945

Omschrijving

Het ministerie van Justitie was verantwoordelijk voor de juridische aspecten van de economische oorlogsvoering. De basis daarvoor werd gelegd in het Koninklijk Besluit Rechtsverkeer in Oorlogstijd (A6), dat bepaalde dat rechtsverkeer met vijandelijk gebied slechts mogelijk was met toestemming van de Commissie Rechtsverkeer in Oorlogstijd (CORVO), en A1, waarin geregeld werd dat Nederlands bezit in het buitenland, waarvan de eigenaren in bezet gebied waren, onder beheer kwam van door de Nederlandse regering ingestelde commissies. Andere taken van Justitie waren de Politie-Buitendienst, de Bijzondere Nederlandse Gerechten in Groot-Brittannië en het toezicht op Radio Oranje en de Nederlandse delinquenten in Britse gevangenissen. Naarmate de oorlog vorderde werd de juridische voorbereiding van de terugkeer steeds belangrijker, zoals onder meer het Besluit Bijzondere Staat van beleg (D60), wat de basis vormde voor de instelling van het Militair Gezag, en het Besluit Herstel Rechtsverkeer (E100).

In het archief is behalve informatie over bovengenoemde kwesties ook materiaal over het afwikkelingsbureau dat van 14 juni 1945 tot 15 januari 1946 werkzaam was om de resterende taken van het departement in Londen af te wikkelen. In dat deel van het archief zijn honderden dossiers van personen en bedrijven waarmee na de oorlog een financiële afwikkeling plaatsvond. Speciaal genoemd moet worden dat het archief duizenden persoonsdossiers bevat met informatie over de politieke betrouwbaarheid van Nederlanders die zich tijdens de oorlog in geallieerd gebied bevonden. Verwante archieven zijn de archieven van de ministerraad (ARA, 2.02.05.02), de ministeries van Algemene Oorlogvoering voor het Koninkrijk (ARA, 2.03.01), Buitenlandse Zaken, Oorlog (ARA, 2.13.71), Marine, en de Netherlands Shipping and Trading Committee (ARA, 2.06.084). Voorts privé-archieven, zoals dat van J.R.M. van Angeren (ARA, 2.21.183.02) en van P.S. Gerbrandy (ARA, 2.21.068).

De dossiers van de Commissie Rechtsverkeer in oorlogstijd zijn te vinden in inv. 1-1041.
De serie G, zaken 'gerubriceerd als geheim'' bevatten de meest diverse, uiterst belangrijke onderwerpen over de oorlog in Nederland en in Nederlands Indië, zie inv.nr. 1042-1294.

De belangrijkste taak van het Ministerie van Justie te Londen was de 'terugkeer- en herstelwetgeving' voor de na-oorlogs periode, te vinden in de serie H

Ook zijn hier screeningsrapporten van al het personeel van de ministeries in Londen en van de Koningin en Prins Bernhard te vinden, op naam gespecificeerd.

Het archief kent een aantal rubrieken. De rubrieken met een grrot aantal stukken zijn alfabetisch op naam ontsloten in het tweede deel van de ipapieren inventaris, die op de studiezaal te raadplegen is. Het betreft de rubrueken
B: CORVO
G. Zaken gerubriceerd als 'Geheim'
J. Justitiële Zaken
PBD: Poltie-Buitendienst
P.: Zaken betreffende de politie
R: Radio Oranje
AA/ZZ: Afwikkelingsbureau

Thema's

Indeling

  • Nederlandse instellingen en personen buiten Nederland
    • Overheid

Inventarisnummers die voldoen aan de criteria

Overige door ons geselecteerde inventarisnummers