Navigatie en titel overslaan

Gevonden >
Archief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken: Afdeling Brandweer, 1941-1960; Inspectie voor het Brandweerwezen (tot1944 Inspectie van het Brandweerwezen), 1940-1952

Omschrijving

Op 8 juli 1940 gaf de Duitse bezetter opdracht aan de commandant van het detachement van het brandweerregiment 'Sachsen' te Rotterdam het Nederlandse brandweerwezen te organiseren naar Duits voorbeeld. Op 15 oktober 1940 werd de Inspectie van het Brandweerwezen ingesteld en P.L. van Boven aangesteld als Hoofdinspecteur van het Brandweerwezen om de organisatie voor te bereiden. Op 8 februari 1941 werden 5 districtinspecties met aan het hoofd van ieder district een inspecteur ingesteld te weten: District I Zuid-Holland en Zeeland; District II Noord-Holland en Utrecht; District III Gelderland en Overijssel; District IV Noord-Brabant en Limburg en District V Groningen, Friesland en Drenthe.
Op 19 maart 1941 werd het, door het in 1938 opgerichte bureau Openbare Orde en Veiligheid van de afdeling Binnenlands Bestuur opgestelde, Besluit Brandweerwezen
(Verordeningsblad nr. 57) vastgesteld. Het toezicht op het brandweerwezen werd opgedragen aan een Hoofdinspecteur van het Brandweerwezen ressorterende onder de
secretaris-generaal van het departement van Binnenlandse Zaken. Het besluit zorgde voor een drastische verandering in de organisatie van het brandweerwezen in Nederland. Het gaf de Inspectie grote bevoegdheden op het gebied van het toezicht, de controle en uitvoering van de brandbestrijding. Met wisselende tevredenheid werd door de Duitsers kennis genomen van de vorderingen en/of vertragingen bij de uitvoering van de reorganisatie van het brandweerwezen. Naar aanleiding van het succes van het al eerder genoemde regiment 'Sachsen' werd op 1 augustus 1942 formeel besloten over te gaan tot de oprichting van een Rijksbrandweer onder de zorg van de Hoofdinspecteur.
Op 8 maart 1943 was het korps operationeel en noemde zich Brandweerpolitie-afdeling Nederland. Het bestond uit 3 compagnie├źn met ieder 3 secties, terwijl iedere sectie
bestond uit 2 groepen bluseenheden. Op 7 mei 1943 kwam uit Duitsland het bevel dat alle brandweerregimenten moesten worden opgeheven en alle compagnie├źn als zelfstandige eenheid verder moesten en het brandweerwezen een taak zou worden van de politie. Dit had tot gevolg dat in oktober 1943 het regiment werd gesplitst in de afdeling Holland met de standplaatsen Den Haag, Rotterdam en Baarn en de afdeling Brabant met de standplaatsen Winterswijk en Deurne. Op 23 december 1943 werd in Verordeningsblad nr. 120 het nieuwe Besluit Brandweerwezen 1943 ingaande 1 januari 1944 van kracht. Hierin werd de definitieve overgang van het Brandweer-wezen naar de Politie geregeld.
Naar aanleiding van het Besluit Brandweerwezen 1943 werd door de regering in Engeland bij KB nr. E.85 op 7 september 1944 het Tijdelijke Brandweerbesluit fgekondigd. Op grond van art. 1 van dit besluit werden de taken met betrekking tot het brandweerwezen weer opgedragen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en werd op grond van art. 8, tweede lid, de Staatsbrandweerpolitie opgeheven. Was in de Duitse bezettingsperiode sprake van een Inspectie van het Brandweerwezen met een toezichthoudende taak zo was er in het KB nr. E.85 sprake van een Inspectie voor het Brandweerwezen met een dienende taak. Uitvoering van dit besluit kon echter pas na de bevrijding van Nederland plaatsvinden. Door het intrekken van het Besluit Brandweerwezen 1941 verdween de wettelijke grondslag voor het bestaansrecht van de Inspectie voor het Brandweerwezen en werd de inspectie uitgevoerd door een ook bij wet (wet van 23 april 1936 tot Bescherming van de Bevolking tegen Luchtaanvallen) geregelde inspectie, te weten de Inspectie voor de Luchtbescherming. Deze inspectie ging heten Rijksinspectie voor de Luchtbescherming en het Brandweerwezen. Met ingang van 1 juli 1945 werd al het personeel van de luchtbescherming, met uitzondering van het personeel van de Inspectie, ontslagen en werd een begin gemaakt met de liquidatie van de luchtbeschermingsorganisaties. Bij de Rijksinspectie voor de Luchtbescherming en het Brandweerwezen verzorgde het bureau Afwikkeling Staatsbrandweerpolitieafdelingen de afhandeling van de zaken betreffende de opheffing van de Staatsbrandweerpolitie.

Thema's

Indeling

  • Nederlandse overheidsinstellingen en personen voor en tijdens de bezetting in Nederland (1930-1945)
  • Nederlandse instellingen en personen na de bevrijding
    • Overheid