Navigatie en titel overslaan

Gevonden >
Archief van de Eerstaanwezend ingenieur der Genie Den Helder

Omschrijving

Om in geval van oorlog de verdediging te kunnen voeren dienen al in vredestijd versterkingen te worden gebouwd. De verantwoordelijkheid voor de infrastructuur en de verdedigingswerken van het leger viel toe aan de Dienst der Genie, ook wel Staf der Genie genoemd. Van oudsher waren bij de Dienst der Genie ingenieurs in dienst. Dit waren burgers die als militair beschouwd werden. In 1688 werd François du Ruy, heer van Chambon, benoemd tot inspecteur-generaal der Fortificatiën. Onder zijn bewind werden deze ingenieurs in een korps verenigd. Aan het eind van de Spaanse Successie-oorlog, in 1713, werden in alle vestingen ingenieurs gelegerd. Zij werden belast met het onderhoud, de aanleg en de inspectie van de vestingwerken. In grote vestingen, waar meerdere ingenieurs geplaatst werden, werd de oudste in rang, 'eerstaanwezend' ingenieur. Onder de Staf der Genie ressorteerde het eerstaanwezendschap te Den Helder achtereenvolgens onder de directeur van de Ie Fortificatie Directie te 's-Gravenhage (vanaf 1 mei 1841), de inspecteur van de Ie Fortificatie Inspectie te Utrecht (vanaf 1 september 1849), de commandant der Genie in de 5e stelling te Den Helder (vanaf 11 augustus 1867), het 4e Geniecommandement te Den Helder (vanaf 1 mei 1975), de 6e Verdedigingsstelling te Den Helder (vanaf 1 mei 1878) en het 2e Geniecommandement te Amsterdam (vanaf 1 mei 1883). In 1923 werd het eerstaanwezendschap te Den Helder opgeheven waarna het tot 1939 onder het eerstaanwezendschap Haarlem ressorteerde. In de plaats van de eerstaanwezend ingenieur werd in Den Helder een toegevoegd officier der Genie aangesteld. In 1939 werd het eerstaanwezendschap Den Helder hersteld en, in verband met de acute oorlogsdreiging, waargenomen door een eerstaanwezend ingenieur, fungerend eerste toegevoegd officier der Genie. Met de algehele opheffing van het Wapen der Genie in juli 1940 verviel eveneens het het eerstaanwezendschap te Den Helder.

Hoewel alle stukken sinds ca. 1935 uit dit archief in feite als oorlogsgerelateerd beschouwd kunnen worden, is er voor gekozen enkel inventarisnummers in de database op te nemen die blijkens hun beschrijving duidelijk met de oorlog te maken hebben.

Thema's

Indeling

  • Nederlandse overheidsinstellingen en personen voor en tijdens de bezetting in Nederland (1930-1945)

Inventarissen

  • 242, 243 - Ingekomen en minuten van uitgaande geheime stukken. 1936-1937

    Thema's

  • 258-260 - Agenda's op de ingekomen en minuten van uitgaande geheime stukken. 1928, 1935-1940

    Thema's

  • 265 - Staat houdende een opgave van bij de bezetter in gebruik zijnde stellingen en gebouwen in de Stelling van Den Helder. 1940 en z.d.

    Thema's

  • 266 - Register houdende een opgave van de militaire gebouwen te Den Helder en haar gebruikers met verwijzing naar het nummer van het proces-verbaal. [ca. 1940]

    Thema's

  • 267 - Lijst van beschikbare kaarten en tekeningen van stellingen en militaire gebouwen te Den Helder. [ca. 1940]

    Thema's

  • 278-281, 319 - Ingekomen stukken 'A'; inrichting stelling, personeel (4 en 8 mei 1940), diversen, fondsen. 1939-1940

    Thema's

  • 285 - Ingekomen dienstorders, 1939 november 16-1940 juni 19. 1939-1940

    Thema's

  • 286 - Ingekomen kantonnementsorders, 1940 mei 18-20. 1940

    Thema's

  • 288-291, 320 - Minuten van uitgaande stukken 'A'; inrichting stellingen, personeel, rekeningen, barakkenbouw, diversen. 1939-1940

    Thema's

  • 292 - Minuten van uitgaande geheime stukken 'G', kenmerk G-IX (barakkenbouw), 1939 september 15, no. G 48-1940 april 16, no. G 447. 1939-1940

    Thema's

  • 300 - Technische tekeningen voor de bouw van een munitieberg-plaats en een schuilplaats in de Stelling van Den Helder. 1939

    Thema's

  • 302-307 - Opzichtersdagboek voor het werk in de Stelling van Den Helder. 1940

    Thema's

  • 310 - Opgaven van in de stelling van Den Helder aanwezige vaklieden. 1939

    Thema's

  • 311 - Naamklapper van het garnizoen te Den Helder. 1940

    Thema's

  • 312 - Stukken betreffende de afrekening met de aannemer J. de Vries te Den Helder wegens de bouw van 34 gevechtsopstellingen te Den Helder (bestek no. 604 /1939). 1939-1940

    Thema's

  • 313, 314 - Opzichtersdagboek voor het werk aan 34 gevechtsopstellingen te Den Helder. 1939-1940

    Thema's

  • 315-318, 322 - Archief van de directeur van het algemeen stellingpark Den Helder. 1939-1940

    Thema's

  • 321 - Minuten van uitgaande geheimstukken 'S', Kenmerk S-VI (Inundantiën), 1939 augustus-1940 juni 11. 1939-1940

    Thema's