Navigatie en titel overslaan

Gevonden >
Archief van de Distributiedienst in de kring Heerlen, 1941 - 1951

Omschrijving

In 1939 werd de Distributiewet, een verbetering van de noodwet uit 1938, van kracht. In deze wet werden "regelen (gesteld) teneinde in geval van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden een doelmatige distributie van goederen (...) mogelijk te maken". Aan verschillende leeftijdsgroepen werden verschillende bonkaarten uitgereikt, degenen die zware of zeer zware arbeid verrichtten ontvingen zogenaamde toeslagkaarten, en degenen die door ziekte of zwangerschap behoefte hadden aan extra rantsoenen, ontvingen rantsoenbonnen. Volgens deze wet werd Nederland verdeeld in 479 distributiekringen. Een kring bestond meestal uit één of meerdere gemeenten. In elke kring werd een distributiedienst gevestigd, met aan het hoofd de burgemeester. Als hoofd was deze belast met de leiding van de dienst en kon hij als zodanig de ambtenaren van de distributiedienst benoemen, schorsen en ontslaan.
Aangezien de distributie een tijdelijk karakter had, moest het personeel op arbeidscontract worden aangenomen. Het verdiende aanbeveling om een van de ambtenaren in vaste dienst van de gemeente aan het hoofd van het distributiekantoor te plaatsen. Wat betreft het gebruik van kantoorruimte, meubelen etc., moest zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van overcompleet materieel van gemeentelijke instellingen. Door de grote toename van het aantal artikelen dat op de bon kwam, namen de werkzaamheden tijdens de bezetting flink toe, evenals het aantal personeelsleden.
In de jaren van zijn bestaan is het distributiekantoor slechts eenmaal overvallen. In de nacht van 9 op 10 maart 1943 overmeesterden acht gewapende K.P'ers drie nachtwakers. Doordat één van de nachtwakers kon ontkomen en alarm sloeg, mislukte de overval. Deze overval had ten doel om de ingenomen formulieren voor de uitreiking van de tweede distributiestamkaart te vernietigen. Wel saboteerde het personeel met grote regelmaat succesvol de maatregelen ten aanzien van het verstrekken van distributiebescheiden, o.a. door het opplakken van valse bonnen en inlegvellen; het verstrekken van onjuiste gegevens betreffende de totaal uitgereikte distributiebescheiden en door het verstrekken van levensmiddelenkaarten ten behoeve van onderduikers. Als gevolg hiervan deed de S.D. op 6 november 1943 een inval, maar er kon geen bezwarend materiaal gevonden worden. Wel werden als represaille twee ambtenaren in arrest genomen.

Als gevolg van oorlogsgeweld ging het kantoor van de distributie dienst op 18 december 1944 door brand volledig verloren. Hierbij verbrandde ook het hele archief. Alleen de kluis met waardemateriaal bleef behouden. Het huidige archief van de distributiedienst bevat derhalve hoofdzakelijk naoorlogse stukken.

Thema's

Indeling

  • Nederlandse overheidsinstellingen en personen voor en tijdens de bezetting in Nederland (1930-1945)
  • Nederlandse instellingen en personen na de bevrijding
    • Overheid

Inventarisnummers die voldoen aan de criteria

Overige door ons geselecteerde inventarisnummers

  • 6-14 - Oprichting, organisatie en opheffing van de distributiedienst. -1948

    Thema's

  • 31 - Tabellarische kasboeken van ontvangsten. 1942-1945

    Thema's

  • 34, 35 - Tabellarische kasboeken van uitgaven. Dienst 1943, januari 1943-mei 1944; dienst 1944, januari 1944-september 1945; dienst 1945, januari 1945-april 1945; dienst 1944, oktober 1945-december 1945; dienst 1944, januari 1946-juli 1946. 1943-1946

    Thema's

  • 48 - Inventarissen van meubilair van het distributiekantoor. 1942-[1944]

    Thema's

  • 49 - Brief van de directeur van de Distributiedienst Kerkrade houdende opgave van overgedragen kantoorbehoeften aan de Distributiedienst Heerlen i.v.m. bominslag. 1944

    Thema's

  • 50 - Brief van de directeur van de Distributiedienst Hoensbroek houdende opgave van overgedragen kantoorbehoeften aan de Distributiedienst Heerlen i.v.m. bominslag. 1944

    Thema's

  • 52 - Staat van de schade ten gevolge van bominslag in 1944. 1945

    Thema's