Navigatie en titel overslaan

Gevonden >
De Gevangenissen Te Groningen

Omschrijving

Onmiddellijk na de bevrijding op 16 april 1945 werd in de stad Groningen een begin gemaakt met de arrestatie van politiek verdachte personen. Alleen al in de provincie Groningen waren eind mei 1945 bijna 15000 personen aangehouden en in bewaring gesteld, wat het Militair Gezag voor grote problemen stelde * . In de stad Groningen fungeerden onder meer scholen (Kapteynlaan, Parkweg), fabrieksgebouwen (Fa. Dobbelman, Eendrachtskade, Fa. Albino, Winschoterkade), een verenigingsgebouw ("Grönneger Sproak"), een café-restaurant (Huize "de Beurs"), en de Korenbeurs als voorlopige interneringskampen . Met name in de Korenbeurs heersten aanvankelijk wantoestanden: de overbezetting van het gebouw (700 geïnterneerden), de slechte hygiënische voorzieningen en het slechte voedsel zorgden voor een dysenterie-epidemie. Ook de strafgevangenis en het Huis van Bewaring werden bij de internering ingeschakeld. Zie voor meer informatie de inleiding van de inventaris.

Deze inventaris maakte oorspronkelijk als afdeling 18 deel uit van: J.J.J. Beek, J. Folkerts, H. de Raad (eindred.), Inventaris van de archieven van de instellingen van het gevangeniswezen in de provincie Groningen (1666) 1670-1961 (1978); Publikaties van het Rijksarchief in Groningen 4 (Groningen, 1988). Om praktische redenen is deze toegang nu gesplitst in toegangen op de afzonderlijke archieven.
Het archief bevat ingekomen en minuten van uitgegane stukken, 1945-1955 (inventarisnummers 1-11) en een circulaire houdende richtlijnen voor het inrichten van plaatselijke bewarings- en verblijfskampen (ca april 1945). Verder zijn er stukken met betrekking tot de gedetineerden aanwezig: Registers van voorlopig geïnterneerden, inclusief passanten (1945-1947) en registers van politieke passanten (1946-1947, inventarisnummers 13-14); Persoonskaarten van voorlopig geïnterneerden, 1945-1946 (inventarisnummer 15). Inventarisnummers 16-22 bevatten stukken betreffende opname en vertrek van voorlopig geïnterneerden, 1945-1948 en z.d. Inventarisnummers 23-27 bevatten processen-verbaal van aanhouding, verhoor en inbewaringstelling van voorlopig geïnterneerden, 1945-1946 en bevelen tot (verlenging van )in bewaringstelling, aanhouding, inverzekeringstelling, in vrijheidstelling en overbrenging naar Groningse gevangenissen van politieke delinquenten 1945-1946, in alfbetische volgorde.
Inventarisnummers 28-36 bevatten verklaringen, afgegeven door de Politieke Opsporingsdienst, het Bureau Nationale Veiligheid en de Politieke Recherche Afdeling, waarin toestemming wordt verleend voor het bezoeken en/of verhoren van voorlopig geïnterneerden, 1945-1946 en z.d.
Tevens zijn inbeslaggenomen brieven van en aan voorlopig geïnterneerden onder inventarisnummer 37 aanwezig.
Voor het Ontslagregister, vanaf 24 juli 1945 tevens gebruikt als register van opnamedata, met lijsten van naar interneringskampen en andere strafinrichtingen overgeplaatste voorlopig geïnterneerden 1945-1950, zie het archief van de (Straf)gevangenis, inv.nr. 348. Voor het register van rapporten betreffende overtredingen van gedetineerden (politieke en overige) 1945-1950, het archief van de (Straf)gevangenis, inv.nr. 378.

Thema's

Indeling

  • Nederlandse instellingen en personen na de bevrijding
    • Overheid

Inventarissen

  • 15 - Persoonskaarten van voorlopig geïnterneerden, 1945-1946

    Thema's

  • 37 - Brieven van en aan voorlopig geïnterneerden, vanwege hun inhoud in beslag genomen, 1945-1946

    Thema's