Navigatie en titel overslaan

Gevonden >
Inventaris van het archief van Louis Einthoven [levensjaren 1896-1979], 1938-1979

Omschrijving

Na een studie rechten in Utrecht werkte L. Einthoven (1896-1979) vanaf 1920 als ambtenaar in Nederlands-Indië. In 1933 werd hij commissaris van politie in Rotterdam. Einthoven was partijloos, maar had sympathie voor autoritaire denkbeelden. Op 24 juli 1940 richtte hij samen met de Groningse commissaris van de Koningin J. Linthorst Homan en de Tilburgse hoogleraar J.E. de Quay de Nederlandsche Unie op. Doel van het 'driemanschap' was het creëren van een krachtige Nederlandse niet nationaal-socialistische organisatie, die een tegenwicht was tegen de NSB en de Duitse bezetter, maar die wel bereid was met de Duitsers te werken. De Unie moest de verzuiling doorbreken. De Unie kreeg in korte tijd 800.000 leden. In januari 1941 trok Einthoven zich terug, omdat de koers van Linthorst Homan te pro-Duits was. In de zomer van 1941 keerde hij nog korte tijd terug, maar in december 1941 werd de Unie door de Duitse bezetter verboden. In mei 1942 werd Einthoven gijzelaar in St. Michielsgestel. In september 1944 ontsnapte hij en week uit naar het bevrijde zuiden. Na de oorlog werd Einthoven hoofd van het Bureau Nationale Veiligheid (BNV) en daarna van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD). In 1961 ging hij met pensioen.

Het archief bevat enkele particuliere stukken en materiaal over de stichting Nederlands Volkskracht (1938-1940), de Nederlandsche Unie, inclusief de polemiek met L. de Jong over de Unie, het BNV en de BVD (met onder meer de zuivering, handhaving van de openbare orde direct na de bevrijding, stukken over de door Koningin Juliana in 1951-1953 georganiseerde conferenties voor wereldvraagstukken en over Prins Bernhard en de zogenoemde 'King Kong-affaire' (C. Lindemans) (1953-1971)).

Indeling

  • Nederlandse overheidsinstellingen en personen voor en tijdens de bezetting in Nederland (1930-1945)
  • Nederlandse instellingen en personen na de bevrijding
    • Overheid

Inventarissen

  • 7-16 - Stukken met betrekking tot het ontstaan, doelstelling en functioneren van de Nederlandse Unie, 1940-1946

    Thema's

  • 9 - Ingekomen brief van de "Beauftragte des Reichskommissars für die Provinz Süd-Holland", om te komen tot een afspraak voor een bespreking met Einthoven, 1940

  • 12 - Rapport, opgesteld door A. Groenix van Zoelen betreffende de positie van de joden in de Nederlandse maatschappij en de houding van de Unie ten opzichte van deze bevolkingsgroep, met bijlagen, 1941

    Thema's

  • 14 - Rapporten (nummers I en III), bestemd voor de koningin en opgesteld door R. Groeninx van Zoelen, bevattende een negental memoranda over de situatie in Nederland in 1942 en betreffende de overgangssituatie van Duitse bezetting naar herstel van de democratie, met bijlage, 1942, 1946

    Thema's

  • 16 - Plakkaat van de Unie betreffende het bezetten van belangrijke posten na beëindiging van de oorlog door personen die tegen de vernieuwing van het politieke bestel zijn, (1945)

    Thema's

  • 17-32 - Stukken met betrekking tot beoordeling van en verantwoording door de leiding van de Nederlandse Unie. De inventarisnummers bevatten verschillende brieven, rapporten en artikelen en reacties onder andere van Einthoven, Linthorst en De Quay. Inventarisnummers 25-32 bevatten stukken betreffende de delen 4 en 5 van het boek van L. de Jong, "Het koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", die onder andere betrekking hebben op de Nederlandse Unie (1972-1973). Waaronder ingekomen brieven bij Einthoven naar aanleiding van diens brochure "Heeft de afwezige ongelijk?" . Met het verweerschrift "Heeft de afwezige ongelijk?" poogde Einthoven in 1973 het verwijt van sommigen dat de Unie en daarmee ook Einthoven zelf een aanpassing van Nederland aan de Nieuwe (Duitse) Orde zou hebben nagestreefd te weerleggen. Aanleiding voor dit verweerschrift vormde vooral de geschiedschrijving van L. de Jong in deel 4 en 5 van zijn publicatie.

    Thema's

  • 33 - Kladbrief aan J.E. de Quay betreffende het functioneren van de krijgsmacht, met bijlage, Z.d. (1944)

    Thema's

  • 34 - Tekst van het Koninklijk Besluit van 13 januari 1944 nummer E 14, houdende vaststelling van het Zuiveringsbesluit, 1944

    Thema's

  • 35 - Tekst van het Koninklijk Besluit van 27 september 1944 nummer E 123, houdende vaststelling van het Buitengewoon Politiebesluit, 1944

    Thema's

  • 36 - Stukken betreffende de handhaving van de openbare rust en orde voor de tijd na de oorlog, 1942-1945

    Thema's

  • 37 - Microfiches met teksten van bestuursmaatregelen betreffende de handhaving van de openbare orde en rust, 1944-1945

    Thema's

  • 38 - Ingekomen telegram van prins Bernhard betreffende mogelijke benoeming van Einthoven tot chef-staf; met doorslag van uitgaande brief, 1945

    Thema's

  • 39 - Verslag van een bespreking betreffende de in de oorlog aangerichte schade in Nederland en over de wederopbouw, 1945

    Thema's

  • 40 - Proclamatie, uitgevaardigd door de Vertrouwensmannen der Regering op de dag van de bevrijding, 1945

    Thema's

  • 41 - Ingekomen brief van Van Laer betreffende bestuurlijke aangelegenheden, 1945

    Thema's

  • 42 - Ingekomen brief van de Haagse officier van Justitie inzake gesignaleerde misdragingen door leden van de Nederlandsche Binnelandsche Strijdkrachten (N.B.S.), met bijlage (O.D.-band), 1945

    Thema's

  • 43 - Ingekomen brief van majoor K.C. de Pous betreffende de zgn. "Derksemaaffaire", 1945

    Thema's

    • Nederland 1940-1945
  • 52 - Stukken betreffende de zgn. "King Kong-affaire" en de slag om Arnhem, 1953-1979: Ingekomen brieven van Th. A. Boeree betreffende een voorgenomen publicatie over de affaire; met bijlagen, 1953-1959

    Thema's

  • 53 - Stukken betreffende de zgn. "King Kong-affaire" en de slag om Arnhem, 1953-1979: Manuscripten van publikaties over de King Kong-affaire en de invasie in Walcheren van de hand van Th.A. Boeree; met bijlagen. Z.d

    Thema's

  • 54 - Stukken betreffende de zgn. "King Kong-affaire" en de slag om Arnhem,1953-1979: Ingekomen brieven en minuten van uitgaande brieven betreffende een publikatie door Cornelius Ryan. 1969-1971

    Thema's

  • 55 - Stukken betreffende de zgn. "King Kong-affaire" en de slag om Arnhem, 1953-1979: Exemplaar van "Panorama" van 16 juni 1962 met artikel over de King Kong-affaire. 1962

    Thema's

  • 63 - Stukken houdende een verantwoording door de leden van het 'Driemanschap' (L. Einthoven, J.E. de Quay, J. Linthorst Homan) van de Nederlandse Unie van het door hen gevoerde beleid alsmede correspondentie over en commentaren op de delen 4 en 5 van "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", geschreven door L. de Jong en de mogelijkheid om het door J.J.H.A. Bruna geschreven boek over de geschiedenis van de Nederlandse Unie te publiceren, 1940, 1949, 1968-1973 1 omslag

    Thema's